ابو القاسم سلطانى
336
دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )
براى تهيه كوپاهو شكافى در پائينتنه درخت ايجاد مىكنند تا اولئورزين خارج شود . اولئورزيى كه از درختان برزيل حاصل مىشود مايعى است به غلظت روغن زيتون ، شفاف ، بىرنگ يا به رنگ زرد ليموئى ، با بوى تند و طعم ناپسند و تلخ كه تدريجا در اثر مجاورت با هوا به رنگ قهوهاى روشن درمىآيد و در ته ظرف رسوب سخت شيرىرنگ جمع مىشود ولى كوپاهوىگويان به رنگ زرد تيره با بوى شبيه به رايحه عود و طعم آن مطبوع است . كوپاهو به آسانى با قليائيات تركيب مىشود . انواع ديگر درختان مولد كوپاهو عبارتند از : 1 - كبيبه كاين Copaifera guyanesis Desf كه محل رويش آن گويان مىباشد و اولئورزين آن به كوپاهوى كاين معروف مىباشد و كدكس آن را نيز نوع افيسينال ذكر كرده است . 2 - كبيبه لانسدروف C . langsdroffi Desf كه در جنگلهاى برزيل بهطور وحشى رويش دارد . 3 - كبيبه الجلديه C . coriacea Mart كه در جنگلهاى نواحى مركزى و شرق برزيل رويش دارد 4 - كبيبه C . rigida Bent 5 - C . martii Hayne كه محل رويش آن سواحل اتازونى و كلمبيا مىباشد 6 - C . Guibourtioma Bent كه مترادف آن Guibourtia coppallifera Bent و محل رويش آن سير الئون مىباشد 7 - C . demeusii Harms ، محل رويش آن كنگو مىباشد و آن را Congo copal مىنامند 8 - كبيبه موبان C . mopane J . Kirk كه محل رويش آن كنگو مىباشد و اهالى زيمبابوى از آن به صورت استنشاق در جنون موقت استفاده مىنمايند . كوپاهو يا كوپال به دست آمده از 5 نوع اول به نام كوپاهو يا كوپال برزيل Brazilian و 3 نوع آخر به نام West african copal ناميده مىشود . تاريخچه : كوپاهو ( فرانسوى ) كه به انگليسى Copaiba يا كوپال Copal ناميده مىشود از سال 1625 ميلادى در اروپا توسط لاحظ نام كشيش پرتغالى شناسانده شد ولى از مدتها قبل هندىهاى مقيم برزيل آن را در درمان زخمها و بر طرف كردن جاى زخم استفاده مىكردهاند و در ايران از زمان قاجاريه در امر درمان وارد شده است و در پزشكىنامه موارد مصرف درمانى آن ذكر شده كه خلاصه آن چنين است : " خواص درمانى كوپاهو مانند تربانتين مىباشد ، در سوزاك ، لوكوره ، برنشيت ، ديفترى ، اسهال و بهويژه در پسوريازيس موثر مىباشد . در سوزاك روزانه 20 - 10 گرم منقسم به 10 نوبت هربار 2 - 1 گرم ، در لكوره 10 - 3 گرم در روز ، در پسوريازيس از 3 گرم در روز شروع و به تدريج آن را به 4 و بالاخره به 6 گرم در روز مىرسانند كه صبح ناشتا و عصر در فاصله بين دو غذا تجويز مىشود . براى مصارف داخلى از كوپاهوى كاين استفاده مىشود " 1 * .